İnternet Nedir?

Teknoloji alanında süre gelen hızlı değişim ve gelişim sonucu bilgi birikimi ve paylaşımı açısından dünya üzerinde yaşanan trafik yoğunluğu her geçen gün artmaktadır. Bilgi odaklarını ve bu bilgiye ulaşma yolumuzu ciddi anlamda değiştiren olayların başında internet gelmektedir. 21. YY. da teknolojideki yeni gelişimlerin süre geleceği öngörülürse, bu tür teknolojileri en etkin biçimde nasıl kullanmamız gerektiğini biran önce öğrenmemiz gerektiği açıktır.

Bilgisayarı kullanarak yapabildiğimiz e-posta gönderme sohbet etme web tarama e-Ticaret gibi işlemler internet adı verilen ve dünyayı kapsayan bilgisayar ağları ile gerçekleşmektedir.

Ağların ağı olarak da anılan internet ABD savunma bakanlığı tarafından yürütülen bir araştırma ile ortaya çıkmıştır. ARPANET (Advanced Research Project Agency Network) araştırmacılar arasında bilgi ve kaynak paylaşımına katkı sağlamak amacıyla deneysel olarak geliştirilen bir bilgisayar ağı idi. 1969 yılında hayata geçirilerek dosya transferi elektronik posta ve bilgi paylaşımına yönelik çeşitli servislerin kullanılması açısından vazgeçilmez bir ağ halini aldı.

ARPANET daha sonra interneti oluşturacak olan iki bilgisayar ağına (MILNET ve ARPANET) bölünmüş ve ilk olarak 1983 yılında işlevsellik kazanmıştır. 1983 yılındaki oluşumundan bu yana pek çok sayıda bilgisayar ağı internete bağlanmış ve internet büyük bir hızla yaygınlaşmış ve gelişmiştir. Türkiye ilk olarak Ortadoğu Teknik Üniversitesi ile TÜBİTAK tarafından yapılan ortak çalışmalar sonucunda 12 Nisan 1993 tarihinde internet ağına bağlanmıştır.

İnternet üzerinde farklı marka ve modellerde pek çok çeşit bilgisayar vardır. Bu bilgisayarların birbirleri ile haberleşmesi ve bilgi iletimi bilgisayar ağları aracılığıyla gerçekleşmektedir.

Bu ağların her birinde çok sayıda bilgisayar bulunmaktadır. Her bilgisayar ağı diğer bilgisayar ağları ile haberleşir ve böylece aralarındaki bilgi akışı internet trafiğini oluşturur.

İnternet Dünya çapında herkese açık bir haberleşme ağıdır ve hiçbir organizasyon tarafından kontrol edilmemektedir. Bu sistemin parçaları olan bilgisayar ağları, devlet kuruluşları, üniversiteler, gönüllü organizasyonlar ve ticari kuruluşlarca çalıştırılmaktadır. Diğer bir ifade ile bilgisayar ağları, özel kuruluşlarda, üniversitelerde, devlet kurumlarında ve İnternet Servis Sağlayıcı (ISS) gibi kurumlarda bulunur.

Her bilgisayar ağı birbirinden bağımsız olarak değişik maddi kaynaklarla desteklenir. Bu maddi destek kullanıcıdan alınan ücret ve bütçeden ayrılan miktar gibi pek çok kaynaktan sağlanabilmektedir. Bilgisayar ağları birbirine çok değişik şekillerde bağlı olabilirler. Bu bağlantılar, bir telefon hattı kadar basit veya bir fiber optik kablo kadar karmaşık çeşitlilikte olabilir.

İnternet, bilgilerin elektronik ortamda saklanıp transfer edildiği bir alan olarak da düşünülebilir. İnternet ağına bağlı olan herhangi iki bilgisayar arasında gerçekleşen işlem en basit ifadesi ile iki yönlü bilgi iletimidir. Bu derecede yüksek bir iletişim sayesinde haberleşme, kaynak ve bilgi paylaşımı gibi olanakların kullanılması kolaylaşmaktadır.

 

TCP/IP Nedir?

 

Bir arkadaşınıza mektup göndermek istediğinizde, mektup yazdığınız kâğıdı katlayarak posta kutusuna atıp, arkadaşınızın eline geçmesini beklemeniz doğru olmaz. Yazdığınız mektubu bir zarfın içine koymanız, zarfın üzerine gönderdiğiniz kişinin adresini ve kendi adresinizi yazmanız ve pul yapıştırmanız veya postanede postalamanız gerekir. Posta işletmesinin mektubun istenilen adrese iletilmesi için uygulanması gereken kurallar olduğu gibi, internet içinde kullanım kuralları vardır. Bu kurallar protokol olarak adlandırılır.

 

Temel İnternet Kavramları

 

İnternet ile ilgilenenlerin karşılarına pek çok kavram çıkmaktadır. Bunların tamamına yakını da yabancı

Kökenli olup; anlamları bilinemediği için Internet çalışmalarında büyük zorluklarla karşılaşılmaktadır. Bu Nedenlerle; Internet ile ilgili temel ve kavramların açıklanmasında yarar görülmüştür.

 

Account: Bilgisayar ağına girmek için, kişisel bilgilerinizin bulunduğu geçerli kullanıcı hesabidir. Kullanıcı

Hesabı için ağ yöneticisi tarafından size kullanıcı adi ve şifresi verilir.

Address: Bir bilgisayar ya da kullanıcının bulunduğu yer. Internet ortamında üç tür adres vardır: e-posta adresi, IP adresi ve donanım adresi.

Bits Per Second (BPS): Modem hızını gösteren bir ölçü birimidir. Saniyede kaç bit veri transferi yapıldığını gösterir. 14,400 bps’lik bir modem saniyede 1800 byte yani 1,8 Kb veri iletebilir. Bu da dakikada 108 KB eder.

Browser: İnternette bulunan web sitelerini gezmeye yarayan programdır. Çok değişik browserler vardır. En çok Bilinenleri Microsoft Internet Explorer ve Netscape Navigator’dur.

Dial Up: Telefon hattı aracılığıyla iki bilgisayar arasında kurulan bağlantı.

Download: Internet üzerindeki herhangi bir program ya da dosyayı bilgisayara kaydetme işlemidir.

E-Mail (Elektronik Posta): Internet ortamında mesaj ve dosya alıp göndermek için kullanılan protokoldür.

Elektronik Posta aracılığıyla Internet ortamında resim, müzik ya da istediğiniz herhangi bir dosyayı gönderebilir yada alabilirsiniz. Internet üzerinde ücretsiz elektronik posta adresi veren siteler bulunmaktadır. Bu sitelerden herhangi birine girerek ücretsiz elektronik posta adresi alabilirsiniz. Elektronik posta iki bölümden oluşur. Birinci bölümde kullanıcının adi, ikinci bölümde de elektronik posta adresinin alındığı yer belirtilir. Bu iki Bölüm birbirine @ işareti ile bağlanır. Örneğin;mem@hotmail.com adresinde “mem” kullanıcı adi, “hotmail.com” ise bu adresin alındığı yerdir. Bu iki bölüm @ işareti ile birbirine bağlanmıştır.

File Transfer (Dosya Transferi): Bir dosyanın ağ üzerindeki bir bilgisayardan diğer bir bilgisayara aktarılması İşlemidir.

File Transfer Protokol (FTP): Internet ortamında bilgisayarlar arasında dosya transferi yapmaya olanak

Sağlayan protokoldür. Bu protokol sayesinde ağ ortamındaki bilgisayarlar arasında dosya gönderme ve dosya Alma işlemleri yapılır.

Hacker: Internet üzerindeki her türlü bilgiye izinsiz girerek sistemi çökerten, kullanılmaz hale getiren kişi ya da Kişiler.

Home Page: Ana sayfa, bir Internet sitesine girdiğinizde karsınıza çıkan ilk sayfadır.

Host: İnternete doğrudan bağlı bilgisayara verilen addır. Eğer İnternete doğrudan bağlı değil de, erişimi bir

Kurum aracılığıyla sağlıyorsanız bilgisayarınız, host değildir. Bilgisayarın Internet adresini ifade eden

Numarasına da Host Number denir.

Hot Link: Internet dokümanları üzerinde tıklandığında bir belgeden bir başka belgeye geçmeyi kolaylaştıran Nesnedir. Fare’yi bu nesne üzerine getirdiğiniz zaman nesnenin renginde değişme olur ve fare simgesi değişir.

Hyper Text Markup Language (HTML): WWW dokümanları oluşturmak için kullanılan programlama dildir. Bu yüzden WWW dokümanlarının uzantısı htm’dir.

Örneğin; http://www.meb.gov.tr/iletisim/emails.htm Hyper Text Terminal Protocol (http): WWW’i mümkün kılan protokoldür. Bu protokol servisi kullanıcı ve Tarayıcı programlar için hizmet verir. Internet üzerindeki bir HTML dokümanının erişileceği protokoldür.

IP Address: İnternete doğrudan bağlı olan bir bilgisayara ait sayısal adrestir. IP Adresi, bilgisayarın bir yerde Kimlik numarası gibidir. Ağ ortamında bilgisayarlar IP Adreslerinden tespit edilirler. IP Adresleri örneğin: 212.174.189.98 biçimindeki sayı kümelerinden oluşur. Bir Internet Servis Sağlayıcı aracılığıyla Internet Ortamına giren bir bilgisayarın IP Adresi İnternete her girişinde değişir. Ancak; her IP Adresi girildiği saat Doğrultusunda kaydedilir.

Offline: İnternete bağlı olmama durumudur.

Online: İnternete bağlı olma durumudur.

Ping: İnternete bağlı bir bilgisayarın hattan düşüp düşmediğini kontrol etmek için gönderilen özel mesajdır. Mesajı alan bilgisayar eğer hattaysa cevap olarak bir pong mesajı gönderir.

POP (Post Office Protocol): Elektronik postaları, servis sağlayıcı bilgisayardan kullanıcı bilgisayarlarına

Aktaran protokoldür.

Shareware: Internet üzerinde sürekli bulunan ve ücretsiz olan programdır.

Transmission Control Protocol (TCP/IP): İletişim denetim protokolü. Uçtan uca tasıma garantisi ve akis

Denetimi sağlayan ve Internet ve birçok özel ağda uyarlanmış dördüncü katman protokolüdür.

Upload: Bilgisayarda bulunan herhangi bir program ya da dosyayı İnternete yollama işlemidir.

URL: Internet adreslerine verilen genel addır.

Username: Ağ ortamındaki bir bilgisayarın ağ ortamına tanıtıldığı addır. Ağa her bağlandığınızda kullanıcı adını belirtmeniz gerekmektedir.

Virüs: Kendini çalışan diğer programlara ekleyerek çoğaltabilen, çoğu kullanıcı verilerine ve donanımına zarar vermek amacıyla yazılan programlardır.

World Wide Web (WWW): Birden fazla çoklu ortam dosyasının (Text, resim, müzik, film, vb.) bir araya

Getirilmesiyle oluşan doküman topluluğudur. Internet ortamında yer alan bilgilerin tamamı WWW formatındadır.

 

İnternette adres yapısı 4 asamadan oluşur.

 

Sayfanın Cinsi: www web sitesi adreslerini belirler. Bu adreslere Internet Explorer programı ile girilir.

Bağlanılmak İstenen Site: Web sitesi adresinin en önemli öğesini oluşturur. Bağlanılmak istenen kişi ya da kurumu belirler. Kurum resmî bir kurum olabileceği gibi, özel bir kurum da olabilir.

Örneğin; www.madenturizm.com.tr  www.hotmail.com www.yuregir.bel.tr

 

Sitenin Türü: Sitenin türü hakkında bilgi verir. Uzantısı gov olan siteler resmî kurumları belirtir. www.basbakanlik.gov.tr  www.kultur.gov.tr, www.mkutup.gov.tr gibi.

Uzantısı com olan siteler ticarî kuruluşları belirtir.

Örneğin; www.superonline.com  www.microsoft.com

Uzantısı org olan siteler ticarî amaçlı olmayan dernek, vakıf gibi kuruluşları ifade eder.

Örneğin; www.scicu.org, www.unicef.org

Uzantısı net olan siteler iletişim isleri ile ilgilenen kuruluşların ifade edilmesinde kullanılır.

Örneğin; www.trt.net.tr

Uzantısı k12 olan siteler özel eğitim kurumlarını ifade eder.

Örneğin; www.yuce.k12.tr  www.ted.k12.tr Uzantısı edu olan siteler eğitim ile ilgili kurum ve kuruluşları belirtmede kullanılır.

Örneğin; www.ankara.edu.tr, www.hacettepe.edu.tr

Uzantısı mil olan siteler askerî kurumları belirtir.

Örneğin; www.genelkurmay.mil.tr

Ülke Kodu: Sitenin ait olduğu kodu gösterir.

Örneğin; tr Türkiye’yi, ru Rusya’yı ifade eder. Ama her sitenin ülke kodu olmayabilir.

Örneğin; www.yahoo.com  www.hotmail.com

Her adresin karşılığı olarak bir IP adresi vardır. Dolayısıyla; adresinizi 255.255.182.14 biçimine IP

adresi olarak da girseniz www cinsinden web sitesine ulaşacaksınızdır.